GENEL YETENEK ÇÖZÜMLERİ 5 7. I. cümlede, sanatçının son eserinin kitapseverlerce beğenileceği tahmin edilmiştir. II. cümlede, kitaplarının nitelikleriyle ilgili (polisiye ve tarihi eserler olması) bilgi verilmiştir. IV. cümlede, “O, kitaplarını yazarken öyle bir dil kullanır ki, sanki kitap okumaz da film izlersiniz.” sözleriyle anlatımındaki canlılık vurgulanmıştır. V. cümlede, Ahmet Ümit’i sevebilmenin koşulu (kitaplarını okumak) belirtilmiştir. Ancak III. cümlede, önceki kitaplarından ayrılan bir yönüne değinilmemiştir. 1. Parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenenler arasında ilgi kurabilmek için parça dikkatle okunmalıdır. Buna göre “tanışmak” ve “elime aldığımda” sözleri, sözü edilen sanatçının eserlerini “okumaya başlama”; “duygu seli oluşturmuştu” sözü, “hisleri harekete geçirme”; “ayrı bir ses veriyordu” sözü, “farklı özelliklere sahip olma”; “günümüzde de yansıtmaya devam ediyor” sözü, “etkisini sürdürme” anlamına gelmektedir. Ancak parçadaki altı çizili sözlerden hiçbiri “bir şey üzerinde bilgi sahibi olma” sözüyle ilişkilendirilemez. (Cevap C) (Cevap D) 2. Parçada, Halikarnas Balıkçısı’nın üslup özelliklerinden söz edilmektedir. “çalkalanan bir deniz gibi planlamadan, sınırlamadan anlatmak” sözü de “içinden geldiği gibi doğal bir anlatımı tercih ettiği” anlamını düşündürmektedir. 8. Tekrarlı bağlaçlardan (hem… hem… gibi) önce ve sonra virgül konmaz. Buna göre V numaralı yere virgül getirilemez. (Cevap E) (Cevap E) (Cevap E) 4. Cümlede, somut gerçeklerin yerini hiçbir şeyin tutamayacağı anlatılmaktadır. Bu düşünceyle “Bal bal demekle ağız tatlanmaz.” atasözü arasında doğrudan ilgi kurulabilmektedir. 9. Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, film vb. sözler büyük harfle başlamaz: “The Artist” filmi. (Cevap D) YEDİİKLİM YAYINCILIK 3. Parçada, edebî türleri birbirinden kalın çizgilerle ayırmaya çalışmanın yanlışlığı vurgulanmaktadır. Bu yanlışta ısrar etmenin ise açıkça yargısız infaz olacağı anlatılmaktadır. Buna göre parçada boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun deyim de “göz göre göre” olmalıdır. (Cevap B) 5. Yadsıma; bir durumu inkâr etme, kabul etmemedir. A seçeneğinde bu anlam söz konusu değildir. Diğer cümleler ise ayraç içinde verilen kavramlarla örtüşmektedir. 10. Yapım eki almış sözcükler yapıca türemiştir. Cümledeki “yaz-ar, karşı-t-lık, yar-gı…” sözcükleri türemiş isimdir. Cümlede, kip ve kişi kavramları yardımıyla çekimlenerek yüklem görevinde kullanılan fiillere çekimli fiil denir. Bu cümlenin yüklemi de (bırakıyor) çekimli fiildir. Fiil kök ya da gövdelerine “ANASI MEZAR DİKECEKMİŞ” yani “-an/-en, -ası/-esi, -maz/-mez, ar/-er, -dık/-dik, -acak/-ecek, -mış/-miş” eklerinden biri getirilerek türetilen sıfat görevli fiilimsilere sıfat-fiil denir. Cümledeki “…yığıldığı, …götürmeyen, …bitmeyen” sözcükleri sıfat-fiildir. Cümledeki “düşünce” sözcüğü ise soyut isme örnektir. Ancak cümlede işaret sıfatına örnek yoktur. (Cevap A) (Cevap A) 11. Nesne, eylemden etkilenen ögedir. Belirtili ve belirtisiz nesne olmak üzere iki türü vardır. Belirtili nesne, belirtme durum eki “-i”yi alır ve yükleme yöneltilen “kimi, neyi?” sorularına cevap verir. Belirtisiz nesne yalın durumdadır ve yükleme yöneltilen “ne?” sorusuna cevap verir. Belirtisiz isim tamlaması ise tamlayanın ek almadığı tamlananın iyelik eki aldığı isim tamlamasıdır. Buna göre II. cümlede nesne (gül reçeli), belirtisiz isim tamlamasından oluşmaktadır. 6. I. cümlede, sokak sanatının tanımı yapılmıştır. II. cümlede, bir ayrıntıdan (devlet destekli, sponsorlu çalışmaların sokak sanatının klasik tanımına girmemesi) söz edilmiştir. III. cümlede, devlet destekli, sponsorlu çalışmaların sokak sanatının klasik tanımına girmemesiyle ilgili bir örnek verilmiştir. V. cümlede, sokak sanatlarının birtakım özellikleri (hepsinde bir aktivizm, bir mesaj kaygısı ya da gelişmiş bir görsellik olması) belirtilmiştir. Ancak IV. cümlede, bu sanatın nasıl ortaya çıktığı açıklanmamıştır. (Cevap B) (Cevap D) 1 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL YETENEK 12. Cümleler yüklemine göre fiil ve isim cümlesi olmak üzere ikiye ayrılır. Yüklemi fiil olan cümleler, fiil cümlesi; yüklemi isim olan cümleler isim cümlesidir. A seçeneğindeki cümlenin yüklemi (taşıyacak) fiil; diğer cümlelerin yüklemleri (“31 Aralık 2012’dir”, “var”, “eğitimin temel taşlarından biridir”, “kendi yazdıklarıdır”) isimdir. Buna göre A seçeneğindeki cümle yüklemine göre ötekilerden farklıdır. 19. Parçada, Midyat’la ilgili izlenimler aktarılmaktadır (A), sıfatlardan yararlanılmıştır (B), parçanın son cümlesinde Midyat’ın kendine özgü sarı taştan yapılmış evleri, ovanın ortasına kurulmuş bir film platosuna benzetilmiştir (C), Midyat’la ilgili görsel ve işitsel (kuş sesleri) ayrıntılara yer verilmiştir (E). Ancak parçada devrik cümle kullanılmamıştır. (Cevap D) (Cevap A) 20. Parçadaki “O, yazılarında sık sık cümleleri uzatmakla beraber onları bir resim veya musiki parçasına yaklaştıran hayallere başvurur.” ve “Halit Ziya’nın nesirleri gibi onun nesirleri de şiir kutbuna yaklaşır.” gibi cümleler, Tanpınar’ın üslup özellikleriyle ilgilidir. Buna göre parçada, “yazılarının nasıl bir anlatım özelliği taşıdığı” üzerinde durulmuştur, diyebiliriz. 13. Dilimizde biri isim, diğeri sıfat tamlaması olmak üzere iki tür tamlama vardır. “aranın ardından”, “bugünün penceresinden” belirtili; “pop müziği sanatçısı” zincirleme isim tamlamasıdır. “yeni albümüyle”, “bu kez” ise sıfat tamlamasıdır. Buna göre cümledeki II. ve IV. tamlamalar tür bakımından ötekilerden farklıdır. (Cevap C) (Cevap C) (Cevap C) 15. A seçeneğinde gereksiz sözcük kullanımı, anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Cümledeki “Hiç durmadan” ve “sürekli” sözleri aynı anlamdadır. Buna göre bu sözlerden biri cümleden atılmalıdır. (Cevap A) 16. Parçadaki ilk üç cümlede batıl inançların günümüz insanı üzerindeki etkisinden söz edilmektedir. III. cümleden itibaren ise batıl inançların kökeni hakkında bilgi verilmektedir. Buna göre parça, iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf III. cümleyle başlar. YEDİİKLİM YAYINCILIK 14. Cümlede iyelik ekinin gereksiz kullanılması, anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Buna göre cümle, “Türk kahvesi, günümüze kadar gelebilmeyi başarmıştır ama bu lezzeti doğru pişirmeyi hangimiz ne kadar biliyoruz?” şeklinde düzeltilmelidir. 21. Parçadaki “Her öykünün şöyle ya da böyle bir sorunu olmalıdır. Çocuğun dünyayı, insanı doğru kavramasını sağlayacak öykülerin her zaman bir sorunu işlediği görülür.” cümleleri, her öykünün bir tezinin (sorununun/meselesinin) olması gerektiğini vurgulamaktadır. Buna göre parçadaki sözlerin “Sizce her öykünün bir meselesi olmalı mıdır?” sorusuna karşılık söylendiğini düşünebiliriz. (Cevap D) 22. Parçadaki “Nepallilerin pozitif ve onurlu insanlar olmaları.” ve “İnsanların temizliği yollara da yansımış, her şey temiz.” sözleri Nepal’i ziyaret etmenin insana cazip gelen özellikleri arasında “Nepallilerin yaklaşımları” ile “insanların ve çevrenin temizliği”nin sayılabileceğini göstermektedir. (Cevap B) 23. Parçanın başına getirilebilecek cümleyle ilgili ipucu parçanın son cümlesinde (Yani yazarlık yapmaya başlamadan önce öğretmenlik yaparken gerçekten ne istediğimi fark ettim.) verilmiştir. Bu bağlamda parçanın başına düşüncenin akışına göre “İlk yıllarda çocuklara her gün bir hikâye okumak zorundaydık.” cümlesinin getirilebileceği söylenebilir. (Cevap C) 17. Parçada sözü edilen sanatçıyla ilgili özellikle “çeşitli dillere çevrilen yapıtları ile dünyanın her kıtasında okunan bir yazar” nitelendirmesi sanatçının evrensellik boyutunun vurgulandığını göstermektedir. (Cevap B) (Cevap A) 18. Parçadaki “Gençlik, insanın hayata hazırlandığı, hayata uyum sağlamaya ve kendi yolunu çizmeye çalıştığı çok zor bir dönem.” ve “Hayatın en belirleyici ve en tehlikeli çağı bence gençlik.” cümlelerinde gençliğin öznel (kişisel düşüncelere dayalı) tanımı yapılmış, gençlik diğer dönemlerle karşılaştırılmıştır. “O nedenle” ve “çünkü” gibi sözler de kimi yargıların gerekçesiyle verildiğini göstermektedir. Ancak parçada, örneklerle anlatımın zenginleştirildiği söylenemez. 24. Parçada çöplerin çevre kirliliğine yol açtığına “yarattığı çevre kirliliğinin ötesinde” sözleriyle değinilmiştir. Geri kazandırılabilen çöplerin ekonomik değerinden (150 trilyon lira), İstanbul’da üretilen günlük çöp miktarından (8 bin 500 ton) bahsedilmiştir. “Çöpten enerji ve gübre üretilirken” sözleriyle enerjiye dönüştürülebildiğinden söz edilmiştir. Ancak atık depolama alanlarının oluşturulduğuna ilişkin bir bilgiye yer verilmemiştir. (Cevap E) (Cevap E) 2 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL YETENEK DENEME SINAVI 30. Parçada, Seyahatname’nin ilgili olduğu bilim dallarına (tarih, filoloji, edebiyat), hangi dönemi ele aldığına (17. yüzyıl Osmanlı dönemi), yazarının kişilik özelliklerine (son derece renkli ve sıra dışı), hangi nedenlerle dünya klasiği sayıldığına (tarih, filoloji, edebiyat açısından önem taşıması) değinilmiştir. Ancak parçada, basıma geçiş zorluğunun nasıl aşıldığından söz edilmemiştir. 25. Parçadaki “bu uyarlamalar, romanı kadar başarılı değilse de” sözlerinden A, “ilki Alman, ikincisi Amerikan yapımı olan her iki film” sözlerinden B, “insanın karanlık yanlarını sorgulayan bir roman” sözlerinden C, “her iki film de seyircinin ilgisini çekmişti” sözlerinden D seçeneklerine ulaşılabilir. Ancak “Roman, senaryo tekniği ile kaleme alınmıştır.” yargısına varılamaz. (Cevap A) (Cevap E) 26. Parçadaki “Sanatçı, yarattığı tablolarda genellikle insanların gerçek hayatta görmekten hoşlandıkları şeyleri yansıtmak ister.” cümlesinden A, “Ancak bu türden konulara duyulan ilgi, ilk bakışta daha az çekici gelen konuları dışlamamıza yol açarak beğenimizi sınırlayabilir.” cümlesinden B, “tabloda, gençlikten kaynaklanan güzellikten başka şeyler arama sabrını göstermemiz gerekli” sözlerinden D, “Elbette bu çok doğal bir istekti.” cümlesinden E seçeneklerine varılabilir. Ancak “İnsanların güzellik anlayışları zamana ve mekâna göre değişir.” yargısına parçadan ulaşılamaz. 31. ba =x b+a ab = 10a + b ba = 10b + a 10a + b 4 = (içler dışlar çarpımı yapalım) a+b 1 10a + b = 4a + 4b 6a = 3b 2a = b ba 10b + a =x = x (b yerine 2a yazılırsa) b+a b+a YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap C) 27. Parçada, Galata semtini daha çok kimlerin tercih ettiğine (sanatçılar, yabancılar, öğrenciler), değişen yapısına (tarihi binaların yenilenmesi), diğer semtlerle olan benzerliğine (Cihangir, Asmalımescit gibi), hangi yönleriyle öne çıktığına (tarihi dokuya daha çok sahip olması) değinilmiştir. Ancak Soho’dan ayrılan yönlerine değinilmemiştir. ab =4 a+b 10.2a + a =x 2a + a 21a =x 3a x = 7 bulunur. (Cevap B) (Cevap B) 32. 28. Parçadaki “şişmanlık, Dünya Sağlık Örgütünce yaygın bir hastalık olarak tanımlanmakta” sözlerinden A, “Dünyada ciddi boyutlara ulaşacağı bildirilmektedir.” sözlerinden B, “Deneyimler kilo vermek için mücadele eden bireylerin diyetlerini hep hüsranla sonlandırdığını göstermektedir.” cümlesinden C, “Bilimsel olarak kilo vermeyi sabote eden, bilgi kirliliğine neden olan diyet efsanelerini belirledi.” cümlesinden E seçeneğine ulaşılabilmektedir. Ancak yeni çalışmaların hız kazandığına değinilmemiştir. 3a 3a tek olmalıdır. + 2b = 19 çift tek yani a tek olmalıdır. I. ve III. yargı daima doğru olmak zorunda değildir. (Cevap B) 33. 2x + 4y – 3z = 0 ise 2x + 4y = 3z dir. (Cevap D) 4x + 8y + 3z = 2(2x + 4y) + 3z = 2.3z+3z 29. Parçadaki “şu an bazı şirketlerin üretmeye başladığı” sözlerinden A, “giydiğiniz kıyafet cep telefonunuzu şarj edebilecek veya vücut ısınızı belirli bir derecede tutmanızı sağlayacak…” sözlerinden C ve E, “Elbiselerinizin fiyatını, cep telefonları gibi teknoloji belirleyecek.” sözlerinden D seçeneklerine ulaşılabilmektedir. Ancak parçada, pek çok bilim dalını etkilediğine yönelik bilgi yoktur. Buna göre 4x + 8y + 3z ifadesi 9 un katı olan bir tam sayıdır. 9 un tam katı olan bir tam sayının rakamları toplamı 9 un katı olacaktır. 1683 sayısının rakamları toplamı 1 + 6 + 8 + 3 = 18 9 un katı olduğundan (Cevap B) (Cevap E) = 9z olur. 4x + 8y + 3z toplamının sonucu 1683 olabilir. 3 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL YETENEK 37. 3a = 6 34. 8 tabanında verilen ifade 10 tabanına çevrilirse 3b = 2 (2 1 2 3 4 1 2) Öncelikle 32a+2b ifadesini parçalayalım. 86 85 84 83 82 81 80 32a+2b = 32a.32b = (3a)2 . (3b)2 = 62 . 22 2.86 + 1.85 + 2.84 + 3.83 + 4.82 + 1.81 + 2.80 = 36.4 = 144 ifadesinde altı çizili kısmın 64 ile bölümünden kalan 0 dır. (Cevap B) 1.81 + 2.80 = 8 + 2 = 10 Sonuç olarak (2123412)8 ifadesinin 10 tabanına çevrilmesiyle elde edilen x sayısının 64 ile bölümünden kalan 10 dur. 38. 0,25 + 121 - 1,44 (Cevap B) 25 144 + 121 100 100 5 12 = + 1110 10 = 0,5 + 11- 1,2 = 35. Öncelikle K ve M’yi asal çarpanlarına ayıralım. 50a 2* 8a 25a 2 4a 25a 2 2a 25a 2 a 25a 5 a 5a 5 a a a* 1 1 = 10,3 bulunur. YEDİİKLİM YAYINCILIK 16a EBOB(K, M) = 14 olduğundan 2.a = 14 39. b b + ifadeyi b parantezine alalım. 1 b +1 +1 b æ 1 1 ö÷ = bçç + ÷ çç b + 1 b + 1 ÷÷ ççè ÷÷ b ø æ 1 b ö÷ = bççç + ÷ è b + 1 b + 1÷ø æ 1 ö÷ çç b + 1 ÷ ÷÷ = bçç çç b + 1 ÷÷÷ çè 1 ÷ø a = 7 bulunur. EKOK(K, M) = 2.2.2.2.5.5.7 = 2800 bulunur. (Cevap E) 36. (Cevap A) 1 æç 1 1 ö÷ æç 1 1 1 ö÷ -ç - ÷ -ç + - ÷ 4 èç 4 3 ø÷ èç 4 3 6 ø÷ = b bulunur. önce işaretler parantez içlerine dağıtılırsa (Cevap D) 1 1 1 1 1 1 1 1 - + - - + = 4 4 3 4 3 6 6 4 (2) (3) 40. 3(x + y) + 6 = 4x + 3y 2 2 3 = 12 12 1 =12 3x + 3y + 6 = 4x + 3y – 2 6 + 2 = 4x – 3x + 3y - 3y x = 8 bulunur. bulunur. (Cevap B) (Cevap C) 4 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL YETENEK DENEME SINAVI 41. –4 x 6 44. Öğretmenin evi ile okulu arası x metre olsun. Öğretmen dakikada ortalama 200 m yol alırsa okuldaki zil çaldığında okula varacaktır. Bu süreye t dersek x = y öncelikle devirli ondalık sayıyı rasyonel 0,3 sayıya çevirelim. x = 200.t ……..(1) Öğretmen dakikada ortalama 250 m yol alırsa okuldaki zil çalmadan 5 dakika önce okula vardığına göre, 1 0,3 = 3 1 = 9 3 3 ifadede x yerine x = 250 (t – 5) ….. (2) y yazalım. 3 (1) ve (2) denklemlerin sol taraflarının eşitliğinden sağ taraflarda eşit olacaktır. Buna göre, x y = y 3x = y x = 1 3 3 200t = 250(t – 5) 4t = 5(t – 5) 4t = 5t – 25 y -4 £ £ 6 3 t = 25 dir. –12 y 18 y nin alabileceği değerlerin en geniş aralığı –12 y 18 dir. t’nin değerini (1) denkleminde yerine yazarsak x = 200t = 200.25 = 5000 m = 5 km (Cevap D) YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap C) 42. x = |x| x 0 y < |y| y < 0 iki eşitsizliğin çarpımı x.y 0 45. a işçi, t saat çalışarak bir işi 6 günde bitirsin. (Cevap E) æ ö çça + a. 50 ÷÷ işçi, çè 100 ø÷ bitirsin. a işçi t saat æ ö çça + a 50 ÷÷ çè 100 ÷ø 43. m = 0,0012 = 12.10-4 tür. n = 24000 = 24.103 tür. æ ö ççt - t. 20 ÷÷ saat çalışarak x günde ÷ çè 100 ø 6 gün æ ö ççt - t. 20 ÷÷ x gün çè 100 ø÷ 1 1 = ö 50 öæ a.t.6 æç ççt - 20t ÷÷ x çèa + a. ÷÷øè ÷ ÷ 100 100 ø Bu durumda m.n = 12.10-4 . 24 . 103 1 1 = 3a a.t.6 . 4t .x 2 5 60 at = 12 at .x = 288.10-1 = 28,8 = 2,88.10 5 Verilen kurala göre m.n nin standart biçimi 1 x= 5 gün olur. 2,88.101 (Cevap A) (Cevap D) 5 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL YETENEK 49. Aşkın A 46. Top h cm yükseklikten bırakılsın. Şaşkın Ş Taşkın T dersek h 2h 7 1 4h 49 2 8h 343 1 ’ünü 3 günde bitirirse işin 4 tamamını 12 günde bitirir. Aşkın ile Şaşkın işin 8h = 8 h= 343 cm 343 1 1 1 1 3 + = ....(1) Kalan iş 1- = A Ş 12 4 4 3 Kalan işi Aşkın ile Taşkın 6 günde bitirirse işin tamamını 8 günde bitirir. (Cevap D) 47. Emine Anne x y 2 yıl önceki yaşları x – 2 x + y = 40 1 1 1 + = ...........(2) A T 8 y–2 3(x - 2) = y - 2 Taşkın Şaşkın’ın 2 katı hızla çalışırsa Taşkın t saatte yapıyorsa Şaşkın 2t saatte yapar. 3x – 6 = y – 2 Birinci denklemi -1 ile çarparsak 3x – y = 4 -1/ + x + y = 40 3x - y = 4 4x = 44 x = 11 Emine’nin bugünkü yaşı 11 dir. (Cevap E) YEDİİKLİM YAYINCILIK Bulunan denklemleri taraf tarafa toplayalım. 1 1 1 + = A t 8 + 1 1 1 1 - = t 2t 8 12 (2) (1) (3) (2) 2 -1 3 - 2 = 2t 24 1 1 = 2t 24 48. Sinan’ın 1992 yılındaki yaşı x + y, 2007 yılındaki yaşı 2y olduğuna göre, 2y – (x + y) = 2007 – 1992 …. (1) y – x = 15 tir. 1 1 1 + = A 2t 12 2t = 24 Yağmur’un 1992 yılındaki yaşı y, 2007 yılında yaşı 2x olduğuna göre, 2x – y = 2007 – 1992 Şaşkın Sonuç olarak Şaşkın işi tek başına 24 saatte bitirir. 2x – y = 15 tir………. (2) (1) ve (2) denklemleri taraf tarafa toplayalım. (Cevap D) y - x = 15 + 2x - y = 15 x = 30 olur. 50. Ana para x olsun y – x denkleminde x yerine 30 yazılır. Buna göre, Sinan ile Yağmur’un 2007 yılındaki yaşları toplamı A.n.t 1200 x x .60t = 1200 5 2x + 2y = 2.30 + 2.45 = 60 + 90 300t = 1200 y – 30 = 15 F= y = 45 t = 4 ay olur. = 150 olur. (Cevap C) (Cevap D) 6 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL YETENEK DENEME SINAVI 51. K, L, M, N, P, R kutularında sırasıyla 20, 12, 19, 28, 15, 14 bilye vardır. Buna göre, kutulardaki toplam bilye sayısı, 54. K kümesi L kümesi Horoz Tavuk 20 + 12 + 19 + 28 + 15 + 14 = 108 dir. Bu kutulardaki toplam kırmızı bilye sayısı, toplam mavi bilye sayısının 3 katı olduğuna göre, kırmızı bilye sayısı 81, mavi bilye sayısı 27 dir. Buna göre, toplamı 27 olan iki kutuda mavi bilyeler vardır. M kümesi Tavuk Tavuk 12 + 15 = 27 olduğundan L ile P kutularında mavi bilye bulunur. Horoz Horoz Tavuk Horoz Horoz Tavuk (Cevap B) Horoz Tavuk Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere 6 değişik biçimde kümeslere girebilirler. (Cevap A) 52. Tuz 20 1 = = un 200 10 55. Pozitif tam sayılarda işlemi Tuz = k olursa Un = 10k olur. Un 10k 10 = = olur. Tuz + Un k + 10k 11 Karışımın 1 gramında x gram un bulunsun; 10 x 10 = x= olur. 11 1 11 (Cevap A) YEDİİKLİM YAYINCILIK x = x-1 , x tek sayı ise 2 x , x çift sayı ise 2 şeklinde tanımlanmıştır. k sayısına işlemi uygulandığında elde edilecek sayı n olsun; n sayısına işlemi uygulandığında elde edilecek sayı 18 olsun. Bu durumda, n n -1 = 18 veya = 18 dır. Buna göre n = 37 2 2 veya n = 36 k sayısına işlemi 1 kez uygulandığında elde edilecek sonuç n olduğundan k işleminin sonucu 37 veya 36 olabilir. 53. K malının alış fiyatı 15 bin lira, satış fiyatı 25 bin liradır. Buna göre K malının satışından elde edilen kâr 10 bin liradır. L malının alış fiyatı 20 bin lira, satış fiyatı 18 bin liradır. Buna göre L malının satışından elde edilen zarar 2 bin liradır. K malından 15 bin liralık mal alınca satışından 10 bin liralık kâr elde edilmiştir. L malından 60 bin liralık mal alınca satışından 6 bin lira zarar edilmiştir. Toplam 4 bin lira kâr elde edilmiştir. k æ k -1 ö k = 37 veya = 37÷÷÷ dir. ççèç ø 2 2 Buna göre k = 75 veya k = 74 dür. k Sonucu yüzde olarak hesaplarsak; Buna göre k = 73 veya k = 72 dir. 4 k sayısı ile başlayıp işlemi art arda 2 kez uygulandığında elde edilen sonuç 18 ise k sayısı 72, 73, 74 veya 75 olabilmektedir. 16 bulunur. 3 Sonuç olarak % = n = 36 ise æ k -1 ö÷ k çç çè 2 = 36 veya 2 = 36÷÷ø dır. x 75 . =4 3 100 x= = n = 37 ise 16 kâr elde edilmiştir. 3 Buna göre k’nın alabileceği 4 farklı değer vardır. (Cevap B) (Cevap C) 7 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL YETENEK 56. 58. Ağırlıkları ortalaması 64 olduğuna göre, toplam ağırlık A olsun. A nın 5 e bölümü 64 ü vereceğinden A A = 64 A = 5.64 5 2 5 E D 2 5 A = 320 kg olur. (Cevap B) 2 B 4 F 4 6 H M 6 C [DE] // [BC] olduğundan E orta nokta ise D de orta noktadır. Yani |AD| = |DB| = 2 5 cm dir. DBF dik üçgeninde Pisagor bağıntısından |DF| = 2 cm bulunur. [AH] dikmesi çizilirse [DF] // [AH] olduğundan |BF| = |FH| = 4 cm 59. Tabloyu incelediğimizde 1., 2. ve 3. sporcuların ağırlıklarında artış olmuştur. 4. ve 5. sporcuların ağırlıklarında azalma olmuştur. Tablodaki değişimi topladığımızda sonucu buluruz. [EM] // [AH] olduğundan |HM| = |MC| = 6 cm olur. A(FMED) = |DF| . |FM| = 20 cm2 bulunur. (Cevap C) 57. d1 y M d2 H A B L YEDİİKLİM YAYINCILIK = 2.10 5,5 + 2,5 + 1 + (-1,5) + (-2,5) = 5 bulunur. (Cevap C) b 45° O a K x C AOC ve MOK üçgenleri (45 – 45 – 90) üçgeni olduğundan d1 // d2 olur. 60. Sporcuların birinci ölçümdeki ağırlıkları toplamı 320 dir. İkinci ölçümde ağırlıkları toplamı 5 kg artmıştır. Toplam 325 kg ağırlık olmuştur. [MH] d2, |MH| = 8 birim olur. = m(HCM) = 45 olur. m(HMC) A.O = |OC| = a ve |OM| = b dersek 325 5 = 65 olur. MHC üçgeninde (Cevap D) MC = 2 MH = 8 2 a + b = 8 2 birim olur. Karelerin çevreleri toplamı = 4(a + b) = 4.8 2 = 32 2 (Cevap D) 8 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL KÜLTÜR ÇÖZÜMLERİ 5 6. A, B, C ve E seçenekleri Ayastefanos ve Berlin Antlaşmalarının benzer maddeleri arasında yer alır. Ayastefanos Antlaşması’nda Kars – Ardahan – Batum – Doğu Beyazıt Rusya’ya verilmişti. Fakat Berlin Antlaşması’nda Doğu Beyazıt Osmanlıya verilmiştir. Dolayısıyla D seçeneğindeki madde farklı maddeler arasında yer alır. 1. Sasani Devleti’nde çıkan Mazdek İsyanı’nı bastıran ve bu devlet üzerinde nüfuz sahibi olan, Sasanilerin İpek Yolu üzerindeki ticari faaliyetlerine engel olan ve bunun sonucunda da Sasani - Göktürk ittifakıyla yıkılan Türk devleti Akhun Devleti’dir. (Cevap C) (Cevap D) 2. Orta Asya ve Türk - İslam devletlerinde yöneticilerin daha iyi yetiştirilmesi amacıyla soruda bahsedilen uygulamalar görülür. Bu nedenle cevap hükümdar oğullarına tecrübe kazandırılmasıdır. 7. A, B, C, D seçeneklerinde yer alan ifadeler Tanzimat ve Islahat Fermanı için ortak olan özelliklerdir. Buna karşılık Islahat Fermanı’nda Avrupa’ya verilen bir taahhüt söz konusu olup Tanzimat Fermanı’nda böyle bir durum söz konusu değildir. Islahat Fermanı, 1856 Paris Antlaşması’nda yer almıştır. (Cevap C) 3. Mısır’da kurulan ilk Müslüman Türk devleti – Tolunoğulları Kudüs’ü Haçlılardan alan (1187 - Selahaddin Eyyubi) – Eyyubiler Moğolları ilk defa yenen Türk devleti – Memlükler (Cevap C) YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap E) 8. I, II ve IV numaralı sütunlarda verilen terimler ve açıklamalar doğrudur. Ancak III numaralı sütundaki Amediye’nin açıklaması yanlıştır. Amediye ihracat vergisi değil ithalat vergisidir. (Cevap C) 9. Kırım Savaşı sonunda imzalanan Paris Antlaşması’yla (1856) Osmanlı Devleti galip tarafta yer almış göreceli de olsa antlaşma lehine olmuştur. (Cevap D) 4. Utbi ve Biruni Gazneliler Devleti döneminde yaşamış bilim adamlarıdır. 10. Osmanlı Devleti için bir iç sorundan dış soruna dönüşen Mısır valisinin isyanı sadece Ruslara taviz getirmemiş İngiltere’nin istekleri karşısında aciz durumda kalan Osmanlı Devleti ticari bir antlaşmayla durumu kurtarmaya çalışmıştır. Söz konusu antlaşmanın en önemli özelliği gümrük vergilerinin Osmanlının aleyhine (ihracatta % 10, ithalatta % 5) olmasıdır. (Cevap D) (Cevap D) 5. Yağıbasan Medresesi Danişmentliler Kayseri Koca Hasan Medresesi Anadolu Selçuklu Devleti 11. Tabloda boş bırakılan yerlere yönetici olarak kadı, güvenlik işlerine yiğitbaşı, adalet işlerine kadı naibi yazılmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap “C” seçeneğinde yer almaktadır. Kayseri Ulu Camii Danişmentliler Divriği Külliyesi Mengücekler (Cevap D) (Cevap C) 9 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL KÜLTÜR 18. Ulusal egemenlik – Cumhuriyetçilik 12. Balkan Savaşlarından sonra Makedonya ve Batı Trakya Osmanlı hâkimiyetinden çıkmıştır. Dolayısıyla burada yaşayan Türkler azınlık statüsüne girmiştir. Edirne, Doğu Trakya içinde yer alır. Bu bölge I. Balkan Savaşı’nda elden çıkmıştır. Fakat II. Balkan Savaşı’nda Osmanlıya katılmıştır. Millî birlik ve beraberlik – Milliyetçilik Bilimsellik ve akılcılık – Laiklik şeklinde eşleştirilebilir. (Cevap A) (Cevap C) 13. A, B, C ve D seçeneklerinde yer alan konular Amasya’da görüşülen konular arasında yer almasına rağmen E seçeneği bu konular arasında yer almaz. Misakımillî’nin kabul edilmesi son Osmanlı Mebusan Meclisinde olmuştur. 19. Millet Mektepleri 1928 Yeni Türk harflerinin kabulü 1928 Teşvik-i Sanayi Kanunu 1927 Sanayii ve Maadin Bankası 1925 (Cevap E) Türk Tarih Kurumu 1931 Verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere Türk Tarih Kurumu 1931’de kurulmuştur. (Cevap C) (Cevap D) YEDİİKLİM YAYINCILIK 14. Mondros Ateşkes Antlaşması’nda yer alan sorudaki maddeler her ne kadar Osmanlı Devleti’ni yok saymışsa da bu maddelerin esas gerekçesi işgal devletlerini işgalleri esnasında (Mondros’un 7. maddesine dayanarak) karşılaşabilecekleri engelleri ortadan kaldırma amacına yöneliktir. 20. A, B, C, D seçeneklerinde yer alan ifadeler de halifeliğin kaldırılma nedenleri arasında yer alır. Fakat E seçeneği Mustafa Kemal’i buna yönelten en önemli sebeptir. Halifelik yapılacak inkılaplar için engel teşkil ediyordu ve kaldırılması gerekiyordu. (Cevap E) 15. Mustafa Kemal’in katıldığı bölgesel kongre Pozantı Kongresi Saltanata bağlılık bildirilmiştir. Alaşehir Kongresi İstanbul Hükûmeti ve Anadolu Hareketi arasında yapılan son görüşmedir. Bilecik Görüşmeleri 21. A, B,C ve D seçeneklerinde yer alan amaçlar Türk Dil Kurumunun hedefleri arasında yer alır. Fakat Türk Dil Kurumu, Türkçeyi en çok konuşulan dil haline getirmeyi amaçlamamıştır. (Cevap D) (Cevap E) 16. Mustafa Kemal bu emri Sakarya Savaşı sırasında vermiştir. (Cevap B) 17. İstiklal Mahkemeleri son görevini Mustafa Kemal’e suikast girişimi sırasında yapmıştır. Bu olaya Mustafa Kemal’e suikast veya İzmir suikastı da denir. 22. Cumhuriyet Dönemi’nde köylünün üzerinde ağır bir yük olan aşar vergisi 1925’te kaldırılmıştır. Böylece bu ağır verginin kaldırılması ile köylü rahatlamış ve tahıl üretimi dört katına çıkmıştır. (Cevap B) (Cevap E) 10 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL KÜLTÜR DENEME SINAVI 23. İcra ve İflas Kanunu İsviçre 29. Mustafa Kemal, bu sözleri 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile sınırlarımız dışında kalan fakat Misakımillî’de yer alan ve daha sonra 1939’da Anavatana katılan Hatay için söylemiştir. Ceza Kanunu İtalya Ticaret Kanunu Almanya (Cevap B) (Cevap C) 24. Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924 Şapka Kanunu’nun kabul edilmesi 25 Kasım 1925 30. Balkan Paktı 1953’te kuruldu. Türkiye üyedir. Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılması 1927 Briand – Kellog Paktı 1928’de kuruldu. Türkiye üyedir. Anayasa’dan “Devletin dini İslam’dır.” ibaresinin çıkarılması 10 Nisan 1928 Bağdat Paktı 1955’te kuruldu. Türkiye üyedir. Medeni Kanunu’nun kabul edilmesi 17 Şubat 1926 (Cevap E) (Cevap E) (Cevap C) 26. A, B, C ve E seçeneklerinde verilen eşleştirmeler doğrudur. Fakat, İş Bankasının kurulması devletçilik ilkesi ile ilgili değildir. Bu bankanın kurulması daha çok ticareti desteklemek amaçlıdır. YEDİİKLİM YAYINCILIK 25. Mustafa Kemal, bu konuşmasını Lozan Antlaşması’na ara verildiği dönemde düzenlenen İzmir İktisat Kongresi’nin açılış konuşmasında yapmıştır. 31. İzmir’den Ankara’ya doğru yolculuk yapıldığına göre batıdan doğuya doğru yol alınmış demektir. Oysa ki güneş ışının geliş açısı kuzey-güney yönünde değişir. Bu yüzden Ankara’ya gelindiğinde güneş ışığı daha dik açıyla ulaşmaktadır demek yanlış olur. İzmir denizel, Ankara ise karasaldır. Bu yüzden, Ankara’ya ulaşıldığında, – Günlük sıcaklık farkı artar. – Doğal bitki örtüsü değişir. – Tarım ürünlerindeki çeşitlilik azalır. Ayrıca Ankara’nın yerel saati daha ileridir. Bu yüzden Ankara’da güneş sabah daha erken saatte doğacaktır. (Cevap D) (Cevap E) 32. 27. SCF; laiklik, cumhuriyetçilik, milliyetçilik ilkeleri noktasında CHF ile aynı görüşleri paylaşmaktadır. Ama SCF ekonomi alanında devletçilik ilkesini değil, liberalizmi yani serbest ekonomi modelini benimsemiştir. 0° (Cevap C) 28. Madenlerin işletilmesi için Etibank kurulmuştur. Yine Sümerbank sanayi alanında faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur. Fakat 1924’te kurulan İş Bankası, tüccarlara ucuz kredi imkânı sağlamak amacıyla kurulmuştur. Yukarıdaki şekilde Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısının değişimi gösterilmiştir. Güneş ışınlarının geliş açısı kutuplara doğru azalır, atmosferde aldıkları yol uzar, tutulma oranı ve enerji kaybı artar. Bu yüzden Türkiye haritasında en güneyde yer alan Antalya’ya güneş ışınları yıl boyunca daha az tutulmaya uğrayarak gelir. (Cevap D) (Cevap C) 11 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL KÜLTÜR 33. 30 doğu boylamının saati Türkiye’de kış döneminde kullanılır. Verilen durumlardan I. ve III. öncüller yazın gerçekleşen durumlardır. Dolayısıyla kış döneminde gerçekleşen sadece II. öncüldür. Termik 131.392,7 74,80 (Cevap B) Rüzgâr 128,3 0,07 44.145,5 25,13 175.666,5 100,0 2006 YILI TOPLAMI Üretim Tipi Miktar (GWh) Hidroelektrik (su) TOPLAM 34. Toplam nüfusunu ikiye katlama süresi kısa olan ülkenin nüfus artış hızı fazladır. Bu tablodaki verilere göre Türkiye’nin nüfus artış hızı ABD’den fazladır. Nüfus artış hızının toplam nüfus sayısı ile ilgisi yoktur. Bu yüzden en az nüfusa sahip olan ülkenin Mısır olduğu ve nüfus sayısı arttıkça nüfusun ikiye katlanma süresinin arttığı yorumları yanlış olur. 36. Norveç’te buzullara rastlanılmasının nedeni bir yarımada ülkesi olmasıyla ilgili değil, kutuplara yakın olmasıyla ilgilidir. Yıllık sıcaklık ortalamalarına bağlı olarak buzul şekillerine kutuplara yakın olan ülkelerde rastlanır. YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap D) Miktar (GWh) T E R M İ K Fuel Oil Motorin Doğal gaz Jeotermal Rüzgâr Hidroelektrik (Su) Diğerleri Toplam (Cevap B) 35. Türkiye’de lodos ve kıblenin etkili olacağı bilgisi verilmiştir. Lodos Türkiye’de güneybatıdan, kıble ise güneyden eser. Bu bilgiye göre I ve III numaralı rüzgârlar lodosu, II ve V numaralı rüzgârlar kıbleyi ifade etmektedir. IV numaralı rüzgâr ise karayelin esiş yönünü göstermektedir. 2006 YILI TOPLAMI Enerji Kaynağı Termik Linyit Oran (%) Oran (%) 13.692,7 32.340,8 7,79 18,41 5.368,4 17,4 77.427,8 75,7 128,3 44.145,5 2468,9 175.666,5 3,06 0,01 44,08 0,04 0,07 25,13 1,41 100,0 Elektrik Üretim ve Dağıtım İstatistikleri (DİE 2006 yılı) Bu enerji kaynaklarından biri olan akarsuların payı, yağışlı dönemlerde suların artmasına bağlı olarak artar, kurak dönemlerde ise azalır. Buna göre, Türkiye’nin elektrik enerjisi üretimindeki payı iklim şartlarına göre değişen enerji kaynağı akarsulardır. (Cevap B) Türkiye ise sahip olduğu coğrafi koordinatlara bağlı olarak (36° - 42° kuzey enlemleri) bir orta kuşak ülkesidir. Orta Kuşak ülkelerinde ise buzul şekillerine sadece yüksek yerlerde rastlanır. Dolayısıyla bu durum Türkiye’nin matematik konumunun bir sonucudur. 38. göle gelen akarsu gölden çıkan akarsu GÖL (Cevap A) 37. Türkiye’de elektrik enerjisi üretiminde; _ Petrol _ Jeotermal _ Kömür _ Akarsu _ Rüzgâr _ Doğal gaz gibi enerji kaynakları kullanılır. Yukarıdaki şekilde bir göle dökülen ve bu gölden çıkan bir akarsu (gideğen) oluşumu gösterilmiştir. Bu şekilde bir gideğene sahip olan göllerin suları tatlı olur. Oysaki Van Gölü’nün bir gideğeni yoktur. Van Gölü bir kapalı havzadır. Buna bağlı olarak Van Gölü’nün suları tatlı değil, sodalıdır. Bu durum ayrıca Van Gölü’ndeki canlı çeşitliliğini de azaltmıştır. Aşağıdaki tabloda Türkiye elektrik enerjisinde üretim tipi ve kullanılan enerji kaynakları gösterilmiştir. (Cevap C) 12 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL KÜLTÜR DENEME SINAVI 39. Nemrut Gölü, Nemrut Yanardağı’nın zirvesinde yer alan bir krater gölüdür. Peribacaları ise yanardağlardan çıkan volkan küllerinin (tüf) daha sonra sel suları tarafından aşındırılması sonucunda oluşmuştur. Meke Gölü volkanizma faaliyetleri sonucunda oluşan bir maar gölüdür. Erciyes Volkanı ise Kayseri’de yer alan sönmüş bir volkandır. Pamukkale Travertenleri, yer altı sularının içerisinde eriyik halde bulunan kirecin, suyun yüzeye çıkmasından sonra çökerek katılaşması sonucunda oluşur. Pamukkale Travertenleri, bir karstik biriktirme şeklidir ve volkanizmayla ilgisi yoktur. 42. Soruda verilen körfezlerin çevrelerinde yoğunlaşan sanayi faaliyetlerine dikkat edilirse; İzmit, İzmir, Antalya ve İskenderun körfezlerinde su kirliliğinin daha fazla olduğu görülür. Oysa ki, Edremit Körfezi’nde sanayi faaliyetleri gelişmediğinden su kirliliği daha azdır. Buna göre, Edremit Körfezi’nin kültür balıkçılığına daha elverişli olduğu söylenebilir. (Cevap B) (Cevap D) 43. Türkiye’de sebze tarımını güçleştiren şartlardan; I. Yükseltinin fazla olmasına bağlı olarak kışların sert geçmesi; Kars’ta, II. Bulutlu gün sayısının fazla olmasına bağlı olarak güneşlenmenin az olması; Rize’de, III. Şidddetli yaz kuraklığına bağlı olarak sulama ihtiyacının artması Şanlıurfa’da etkili olmaktadır. 40. Tablodaki veriler yalnızca tarım arazilerinin hangi tür tarım ürünlerine ayrıldığını göstermektedir. Dolayısıyla, en fazla verimin yumrulu bitkilerde olduğu, - endüstri bitkilerinin kıyı kesimlerde yetiştirildiği, - en çok ihracatı yapılan ürünlerin tahıllar olduğu, - baklagillerin üretim miktarları gibi sonuçlara bu tablodan ulaşılamaz. Ancak en geniş alanların tahıllara (% 78) ayrıldığı bilgisi tabloda yer almaktadır. YEDİİKLİM YAYINCILIK - (Cevap E) 44. Akdeniz Bölgesi’nde yer alan Antalya Bölümü’nde yer şekilleri oldukça yüksek ve engebelidir (Toros dağları). Bu durum Antalya’da kara yolu ulaşımını güçleştirmiş ve köprü, tünel vb. kullanımını zorunlu hale getirmiştir. Bu durum; iklim şartları, yüz ölçüm ve arazi yapısı ile ilgili değildir. (Cevap A) (Cevap B) 45. 41. Endemik bitkiler dünyada çok ender görülen türlerdir. Tablodaki ülkeler arasında bitki türleri ve endemik türler bakımından en zengin olan ülke Türkiye’dir. Yine tabloya göre en az endemik tür sayısı Fransa’dadır. Türkiye’deki bitki türleri sayısı (12.000) diğer ülkelerin endemik bitkilerinin toplamından fazladır. Oysaki tablo incelendiğinde, ülkelerin yüz ölçümleri ile bitki türleri sayısının orantılı olarak değişmediği görülür. Örneğin en fazla yüz ölçüme sahip ülke olan İran’ın bitki türü sayısı, Türkiye’den daha azdır. Yukarıdaki harita Türkiye’deki deprem alanlarının dağılışını göstermektedir.Bu haritaya göre; (I numaralı yer) Sinop ve (V numaralı yer) Antalya – Anamur kıyılarında deprem olasılığı düşüktür. Ayrıca bu yerlerin denize kıyısının olması su kaynağının var olduğu anlamına gelmektedir. Buna göre, nükleer santral yapılması gereken en uygun alan I ve V numaralı yerlerdir. (Cevap D) (Cevap B) En az yüz ölçüme sahip olan Yunanistan, tablodaki diğer Avrupa ülkeleri olan İtalya, İspanya ve Fransa’dan daha fazla endemik türe sahiptir. 13 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL KÜLTÜR 50. Medeni Kanun’a göre hısımlığa ilişkin A, B, C ve E’deki ifadeler doğrudur. Ancak D’deki ifade yanlıştır. Evliliğin iptal, ölüm veya boşanma sebebiyle ortadan kalkması halinde hısımlık sona ermez. Bundan dolayı evlilik bitse bile eşin üst ve alt soyu ile evlenme yasağı devam eder. 46. GAP Adıyaman, Batman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt ve Şırnak illerini kapsamaktadır. Bundan dolayı cevap C şıkkıdır. (Cevap C) (Cevap D) 47. Mera hayvancılığı geri kalmış bir hayvancılık yöntemidir. Bu yöntemde hayvanlar meralarda otlatılmaktadır. Dolayısıyla yağışlara bağlı olarak yeşeren ve çoğalan bitki örtüsü et ve süt verimini artırmaktadır. Sorudaki açıklamaya göre, söz konusu yörede hayvancılık ürünlerinin üretim miktarı iklim şartlarına göre değişmektedir. Buna göre söz konusu yörede mera hayvancılığının yapıldığı söylenebilir. 51. Hukuk devleti, vatandaşlara temel hak ve özgürlükleri tanıyan, yürütme organlarının ve idare makamlarının hukuka bağlılığını sağlamak suretiyle, vatandaşlara hukuki güvenlik getiren devlettir. Hukuk devleti ilkesi Anayasa’nın 2. maddesinde cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılmıştır. Hukuk devleti ilkesinin gerekleri şunlardır: (Cevap D) YEDİİKLİM YAYINCILIK 48. Gediz ovası; İzmir’de yer alır. Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Gediz Nehri’nin taşıdığı alüvyonlarla örtülü olduğu için oldukça verimlidir. Gediz Nehri’nden yararlanarak sulamalı tarım yapılır. Bütün bu olumlu şartlara bağlı olarak Gediz Ovası’nda ihracata yönelik olan ve ekonomik değeri yüksek olan tarım ürünleri yetiştirilir. Konya Ovası, Ergene Ovası (Trakya), Yüksekova (Hakkâri) ve Merzifon Ovası (Amasya) gibi tarım alanlarında etkili olan iklim şartları önemli tarım ürünlerinin yetiştirilmesine imkân tanımamaktadır. – Temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmış olması – Kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi – Devlet faaliyetlerinin belirginliği – İdarenin yargısal denetimi – Mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıç güvencesi – İdarenin mali sorumluluğu – Hukukun genel ilkelerine bağlılık – Kuvvetler ayrılığı Ancak kuvvetler ayrılığının sert ya da yumuşak olması hukuk devleti ilkesinin gereklerinden değildir. (Cevap C) (Cevap A) 49. Yeni Medeni Kanun’la eşlerin her ikisine birden getirilen yükümlülükler şunlardır: 52. 1982 Anayasası’na göre kanun koymak, kaldırmak ve değiştirmek yasama organı olan TBMM’nin görev ve yetkilerindendir. Kanun koymak işlemi öneri, görüşme, kabul ve yayım olmak üzere dört ana aşamada gerçekleşir. Bir yasama döneminde sonuçlandırılmamış olan kanun tasarı ve teklifleri TBMM gündeminden düşer. Buna kadük olmak yani düşmüş olmak denir. Fakat bu kanunlar yeni yasama döneminde yeniden Meclise sunulabilir. – Birliğin mutluluğunu sağlama – Sadakat gösterme – Dayanışma ve yardım – Çocukların bakım ve yetiştirilmesi – Birlikte yaşama – Giderlere katılma (Cevap E) (Cevap B) 14 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 GENEL KÜLTÜR DENEME SINAVI 55. 1982 Anayasası’na göre, Bakanlar Kuruluna ilişkin, A, B,D ve E’deki ifadeler doğrudur. Ancak C’deki ifade yanlıştır. Çünkü Bakanlar Kurulu, Başbakan veya bir bakan ile Cumhurbaşkanının müştereken aldığı kararlardan karşı imza kuralı gereği Cumhurbaşkanı sorumlu değildir. Sorumlu kanat Bakanlar Kuruludur. 53. 1982 Anayasası temel haklar ve ödevleri üç başlık altında düzenlemiştir: 1. Kişi hak ve ödevleri: Bu haklara koruyucu haklar da denir. Bunlar, kişinin serbestçe gelişmesi amacını güden alana devletin karışmasını önleyen haklardır. 2. Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler: Kişinin toplumsal hayatı içindeki sosyal ve ekonomik faaliyetleriyle ilgili olan kamu haklarıdır. Bireylere devletten olumlu bir davranış, bir hizmet, bir yardım isteme imkânını tanıyan bu haklara “pozitif statü hakları” veya “isteme hakları”da denir. (Cevap C) 3. Siyasi haklar ve ödevler: Bu haklar kişinin seçim yoluyla devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklardır. “Aktif statü hakları” veya “iştirak (katılma) hakları”da denir. 56. Anayasa Mahkemesinin (AYM) yapısında 2010 referandumu ile ciddi değişikliklere gidilmiştir. Buna göre, AYM’nin üye sayısı 17 olarak düzenlenmiştir. Sayıştay Genel Kurulu ve Baro Başkanlarının göstereceği adaylar arasından TBMM tarafından, Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve YÖK’ün göstereceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. AYM’nin üye yapısının oluşumunda HSYK’nin bir rolü yoktur. Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kişi hak ve ödevleri başlığı altında düzenlenmiştir. Ancak B, C, D ve E’de verilenler birer sosyal ve ekonomik haklar ve ödevlerdendir. (Cevap A) 54. 1982 Anayasası’na göre, Meclis birçok kararını basit çoğunluk ile alır. Basit çoğunluk toplantıya katılanların salt çoğunluğudur. Ancak, Meclis bazen kararları üye tam sayısının (550) en az salt çoğunluğunun kararı ile alır. Üye tam sayısı salt çoğunluk en az 276’dır. 1982 Anayasası’na göre Meclisin üye tam sayısının en az salt çoğunluğuyla aldığı kararlar şunlardır: YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap D) A) Teklif yasağı kapsamı 1., 2. ve 3. madde ile sınırlıdır. 10. maddenin değiştirilmesi mümkündür. – Meclis Başkanının üçüncü turda seçilebilmesi için karar yeter sayısı – Meclis soruşturması ile Başbakanın veya bakanların Yüce Divana gönderilmesi için karar yeter sayısı – Hükûmetin görevi sırasında Başbakanın hükûmet için güven isteminde bulunması üzerine Meclisin bunu reddi için yeterli sayı – Kamu başdenetçisinin seçilmesi için üçüncü turda aranan çoğunluk – Milletvekilinin bir ay içerisinde beş birleşim günü oturuma katılmaması üzerine milletvekilliğinin düşürülmesi için karar yeter sayısı – Gensoru ile hükûmetin veya bir bakanlığın güvensizlik oyu ile düşürülmesi 57. Anayasa’nın değiştirilmesi konusu, Anayasa’da 7. kısımda 175. maddede düzenlenmiştir. Buna göre Anayasa değişikliği 4 ana aşamada gerçekleşir. Soru öncülündeki parça bu madde ile değerlendirildiğinde A, B, C ve D’deki ifadelerin şekil açısından uygun olduğu görülecektir. Seçenekleri inceleyelim. B) Anayasa değişiklikleri “gizli” oylama ile yapılır. C) Anayasa değişikliği kabul yeter sayısı en az 3/5 tir. Bu durumda referandum zorunludur. 2/3 bulunduğunda referandum Cumhurbaşkanının insiyatifindedir. D) Değişiklik teklifleri Genel Kurulda iki kez görüşülür. E) Anayasa değişikliği teklifleri sadece en az 1/3 (184) milletvekili tarafından verilir. Bakanlar Kurulunun TBMM’ye anayasa değişikliği tasarı teklifi verme yetkisi yoktur. Vermişse bu durum Anayasa’ya aykırıdır. (Cevap A) (Cevap E) 15 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12 DENEME SINAVI GENEL KÜLTÜR 58. 1982 Anayasası “idarenin bütünlüğü ilkesi”ni esas kılmıştır. İdarenin bütünlüğü ise hiyerarşi ve idari vesayet ile sağlanır. Merkezden yönetim birbirini hiyerarşi ile denetler. İzmir valisi ile İzmir’in bir ilçesi olan Konak kaymakamı arasında hiyerarşi vardır. Aynı şekilde İçişleri Bakanı da Emniyet Genel Müdürünün hiyerarşik amiridir. Yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerinin dışındaki başka bir idari kuruluş tarafından, yasaların öngördüğü sınırlar içinde denetlenmesine vesayet denetimi denir. Kahramanmaraş valisinin Göksun belediye başkanını denetlemesi ancak vesayet denetimi yoluyla olur. Bu ikisi arasında hiyerarşik denetim söz konusu değildir. 59. Merkezi Ankara’da bulunan Merkez Bankası ülkenin altın ve döviz rezervlerini yönetmekle görevlidir. YEDİİKLİM YAYINCILIK (Cevap C) (Cevap E) 60. Dünya Bankası Başkanlığı için Nisan 2012’de yapılan seçimlerde ABD’nin adayı Jim Yong Kim seçildi. Kim, görevi 1 Temmuz 2012’de Robert Zoellick’ten devralacak. (Cevap A) 16 Lise - Ön Lisans Den. Sın. TG 05/12